Angina to powszechna choroba zakaźna, która może dotknąć zarówno dzieci, jak i dorosłych, a jej objawy potrafią skutecznie uprzykrzyć codzienne życie. Ostra infekcja gardła i migdałków, wywołana przez wirusy lub bakterie, objawia się silnym bólem gardła, gorączką oraz powiększeniem węzłów chłonnych. Choć w przypadku dorosłych przeważają infekcje wirusowe, dzieci często zmagają się z anginą bakteryjną, będącą rezultatem zakażenia paciorkowcem. Zrozumienie różnic między tymi rodzajami anginy oraz ich przyczynami może być kluczowe w skutecznym leczeniu i unikaniu powikłań. Warto zatem przyjrzeć się tej chorobie bliżej, aby lepiej zrozumieć, jak się przed nią bronić i jak ją leczyć.
Co to jest angina?
Angina to stan zapalny dotyczący migdałków podniebiennych oraz błony śluzowej gardła, będący jedną z najczęstszych dolegliwości górnych dróg oddechowych. Zazwyczaj spowodowana jest zakażeniem wirusowym lub bakteryjnym, a jej objawy mogą znacznie wpłynąć na jakość życia pacjentów.
Czynniki wywołujące anginę roznoszą się drogą kropelkową, co sprawia, że choroba ta często występuje w okresach zwiększonego ryzyka, takich jak jesień i zima. U dzieci najczęściej diagnozuje się anginę bakteryjną, głównie wywołaną przez paciorkowce, natomiast u dorosłych przeważa forma wirusowa.
Osoby dotknięte anginą mogą cierpieć na:
- silny ból gardła,
- wysoką gorączkę,
- ogólne złe samopoczucie,
- bóle głowy,
- dreszcze,
- czasami nawet wymioty.
Kluczowe jest szybkie rozpoznanie tego schorzenia oraz wdrożenie właściwego leczenia. Dzięki temu można skutecznie uniknąć powikłań, takich jak gorączka reumatyczna czy ropnie okołomigdałkowe.
Jakie są rodzaje anginy: wirusowa i bakteryjna?
Angina występuje w dwóch głównych typach: wirusowym i bakteryjnym. Najczęściej spotykana jest angina wirusowa, która stanowi aż 90–95% przypadków u dorosłych. Charakteryzuje się łagodniejszym przebiegiem; objawy takie jak:
- kaszel,
- katar,
- bóle mięśniowe.
Rozwijają się one stopniowo. Zazwyczaj ustępuje samoistnie po 7-10 dniach i nie wymaga stosowania antybiotyków.
Z przeciwnej strony mamy anginę bakteryjną, najczęściej wywoływaną przez bakterie Streptococcus pyogenes. Ta forma choroby zaczyna się nagle i towarzyszy jej intensywny ból gardła. Dodatkowe symptomy obejmują:
- gorączkę przekraczającą 38°C,
- powiększenie węzłów chłonnych.
Leczenie tej postaci anginy koniecznie wymaga antybiotyków z uwagi na ryzyko powikłań.
W przypadku dzieci wirusy są odpowiedzialne za 70–85% zapaleń gardła i migdałków. Istotne różnice między tymi dwoma rodzajami anginy dotyczą zarówno szybkości rozwoju choroby, jak i występujących objawów klinicznych. Angina wirusowa jest zazwyczaj łagodniejsza, często z dodatkowym zestawem symptomów związanych z infekcją wirusową, podczas gdy angina bakteryjna wymaga szybkiej interwencji medycznej, aby uniknąć ewentualnych komplikacji.
Jakie są przyczyny anginy: wirusy, bakterie i inne patogeny?
Angina to stan zapalny migdałków podniebiennych, który może być wywołany przez różnorodne patogeny, w tym zarówno wirusy, jak i bakterie. W przypadku dorosłych najczęściej odpowiadają za to wirusy – stanowią one aż 90-95% przypadków. Do najpopularniejszych wirusów powodujących anginę należą:
- rynowirusy,
- koronawirusy,
- wirusy RSV (oddechowego syncytialnego).
Zakażenie przenosi się głównie drogą kropelkową lub poprzez bezpośredni kontakt z osobą chorą.
Sytuacja u dzieci bywa nieco inna. Tutaj infekcje bakteryjne zdarzają się częściej niż u dorosłych. Najczęstszym sprawcą anginy bakteryjnej jest paciorkowiec z grupy Streptococcus pyogenes, który odpowiada za większość przypadków zapalenia migdałków u najmłodszych.
Warto również wspomnieć, że inne patogeny mogą czasami prowadzić do anginy, choć takie sytuacje są znacznie rzadsze. Grzyby mogą być przyczyną tej dolegliwości w wyjątkowych okolicznościach, zwłaszcza u osób z osłabionym układem immunologicznym. Co ciekawe, okres inkubacji dla wirusów wynosi od jednego do sześciu dni przed wystąpieniem pierwszych objawów choroby.
Jakie są objawy anginy: jak je rozpoznać?
Objawy anginy mogą być różnorodne i często zależą od jej typu. W przypadku anginy paciorkowcowej do najczęstszych symptomów należą:
- intensywny ból gardła, który może utrudniać zarówno jedzenie, jak i połykanie,
- wysoka temperatura ciała, zazwyczaj przekraczająca 38°C,
- bóle głowy oraz ogólny stan osłabienia,
- powiększone i bolesne węzły chłonne na szyi,
- czasami można zauważyć biały nalot na migdałkach.
Angina wirusowa objawia się łagodniej, a jej symptomy to:
- ból gardła, który zazwyczaj jest mniej dokuczliwy niż w przypadku anginy bakteryjnej,
- kaszel oraz katar,
- dolegliwości mięśniowe.
Warto zwrócić uwagę na niepokojący wygląd gardła oraz dreszcze, ponieważ mogą one wskazywać na bardziej poważny przebieg choroby. Objawy występują nagle i zwykle utrzymują się przez kilka dni. Czas inkubacji dla anginy paciorkowcowej wynosi od 12 godzin do 4 dni.
Jakie są metody i podejścia w leczeniu anginy?
Leczenie anginy opiera się na dwóch głównych podejściach: terapii przyczynowej oraz objawowej. Kiedy mówimy o anginie paciorkowcowej, najczęściej występującej formie zakażenia bakteryjnego, kluczowym elementem jest stosowanie antybiotyków. Zwykle zaleca się penicylinę fenoksymetylową, którą należy przyjmować przez dziesięć dni. Głównym celem tej terapii jest pozbycie się bakterii oraz zapobieganie poważnym komplikacjom, takim jak:
- ropień okołomigdałkowy,
- gorączka reumatyczna.
W przypadku anginy wirusowej sytuacja wygląda inaczej – antybiotyki okazują się nieskuteczne i nie powinny być stosowane. Leczenie w tym wypadku koncentruje się na łagodzeniu objawów. Odpoczynek oraz zwiększone spożycie płynów są kluczowe dla nawodnienia organizmu i zmniejszenia dolegliwości. Dodatkowo lekarze często rekomendują leki przeciwbólowe i przeciwgorączkowe, takie jak:
- paracetamol,
- ibuprofen,
- preparaty do ssania.
W ramach terapii objawowej warto sięgnąć po preparaty do ssania, które działają przeciwbólowo i przeciwzapalnie, przynosząc ulgę w bólu gardła. Nie można zapominać o regularnym monitorowaniu stanu zdrowia pacjenta oraz szybkiej reakcji na ewentualne powikłania związane z anginą.
Skuteczne leczenie anginy wymaga właściwej diagnozy jej rodzaju oraz wdrożenia odpowiednich metod terapeutycznych dostosowanych do indywidualnych potrzeb pacjenta.